- การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน (School-Based Management: SBM)
- เป็นรูปแบบที่กระจายอำนาจการตัดสินใจไปยังโรงเรียนโดยตรง
- เน้นการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษา ครู ผู้ปกครอง และชุมชน
- โรงเรียนมีอิสระในการบริหารจัดการทั้งด้านวิชาการ งบประมาณ บุคลากร และการบริหารทั่วไป
- การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ (Results Based Management: RBM)
- เน้นการกำหนดตัวชี้วัดผลการดำเนินงานที่ชัดเจน
- มีการวางแผน ติดตาม และประเมินผลอย่างเป็นระบบ
- มุ่งเน้นประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการจัดการศึกษา
- การบริหารคุณภาพแบบองค์รวม (Total Quality Management: TQM)
- เน้นการพัฒนาคุณภาพทั่วทั้งองค์กร
- ให้ความสำคัญกับการปรับปรุงคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
- เน้นการตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
- การบริหารแบบมีส่วนร่วม (Participative Management)
- เปิดโอกาสให้บุคลากรทุกระดับมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
- สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของและความรับผิดชอบร่วมกัน
- ส่งเสริมการทำงานเป็นทีมและการสื่อสารแบบสองทาง
- การบริหารโดยใช้หลักธรรมาภิบาล (Good Governance)
- ยึดหลักนิติธรรม คุณธรรม ความโปร่งใส
- เน้นการมีส่วนร่วม ความรับผิดชอบ และความคุ้มค่า
- มุ่งเน้นประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียนและสังคม
แต่ละรูปแบบมีจุดเด่นและความเหมาะสมกับบริบทที่แตกต่างกัน โดยสถานศึกษาอาจเลือกใช้รูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหรือผสมผสานหลายรูปแบบตามความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและความต้องการของสถานศึกษานั้นๆ
